پیگمانتاسیون چیست؟ راه های درمان پیگمانتاسیون چیست؟ بدن شما حاوی رنگدانهای (پیگمنت) به نام ملانین است که تعیین کننده رنگ پوست، چشم و موهای شماست. افرادی که پوستهای تیرهتری دارند نسبت به افراد دارای پوست روشنتر، ملانین بیشتری در سلولهای پوست خود دارند. اما عدم تعادلها و اختلالات پوستی میتواند موجب ایجاد ناسازگاری در رنگ و الگوی پوست و در نهایتاً ایجاد لک شود.
زمانی که سلولهای پوست سالم باشند ظاهر آن طبیعی و هموار خواهد بود. زمانی که سلولهای پوست آسیبدیده و یا ناسالم باشند جهت حفاظت از پوست، ملانین اضافی تولید میشود. همچنین سلولهایی که رنگدانه تولید میکنندممکن است آسیب ببینند که این امر باعث جلوگیری از تولیدملانین میشود.
در نتیجه چنین اتفاقاتی، ممکن است بخشهایی از پوست روشنتر شود که به آن هیپوپیگمانتاسیون گویند ویا تیرهتر شود که به آن هیپرپیگمانتاسیون گویند. که هر دوی اینها مشکلات جدی پوستی هستند برای بررسی بیشتر تا پایان با سل تک بیوژن همراه باشید.
ملانین چیست ؟
دلیل تیرگی پوست ساخته شدن مولکول رنگی بنام ملانین است. این رنگدانه توسط نوعی از سلول های پوست به نام ملانوسیت ساخته می شود.
سپس در لایه های بالای پوست (اپیدرمیس) یا در لایه های پایین تر ( درمیس) ذخیره میشود. هرچه این رنگدانه ها در لایه های پایین تر ذخیره شود درمان آن سخت تر است.
علت هایپر پیگمانتاسیون
- تیرگی پوست بعد از التهاب (PIH)
این مشکل پوستی در همه انواع بیماری هایی که باعث شروع التهاب در پوست شود بوجود می آید. اگزما، آکنه، پسوریازییس، گزش حشرات و …. همگی می توانند زمینه شروع التهاب پوستی باشد که در آینده تبدیل به PIH شوند.
پس از برطرف شدن التهاب اولیه یک لکه قرمز یا قهوه ی و یا حتی سیاه رنگ برای مدت ها باقی می ماند.
توجه داشته باشید لیزر ها، لایه برداری های شیمیایی، پلاسما پن، و بسیاری از درمانهایی مورد استفاده در زیبایی می تواند باعث شروع PIHشود.
پزشک شما باید این نکته را به شما یاد آوری کند و راه های جلوگیری و رفع تیرگی پوست را در نظر داشته باشد.
- ملاسما
نوعی از تیرگی پوست به صورت یک ناحیه با مرز های نامشخص و معمولا به دنبال مشکلات و تغییرات هورمونی که بیشتر در خانم ها دیده میشود.
این تغییر رنگ به دنبال تغییرات هورمونی ناشی از سیکل قائدگی، حاملگی، مشکلات تیروئیدی، لوپوس ویا استرس شدید بوجود می آید.
درمان تیرگی پوست از نوع ملاسما بسیار سخت به درمان پاسخ می دهد و در برخی موارد قابل درمان نمی باشد. دربرخی موارد لکه ها ناشی از قرص های هورمونی نیز می تواند باشد.
- لکه های ناشی از آفتاب و افزایش سن
اشعه فرا بنفش خورشید می تواند باعث ایجاد لکه های ناشی از آفتاب به نام لنتیگو شود. گاه با افزای سن این لکه ها در اثر سالها آسیب به پوست صورت و دستها ایجاد می شود.
این لکه ها قوه ای رنگ با شدت های مختلف و اشکال متنوعی ایجاد می شود. به نظر می رشد رنگ نور طیف آبی که توسط بسیار ی از صفحه های نمایشگر ایجاد می شوند هم در تشدید لکه ها موثر است.
نشانهها و علائم پیگمانتاسیون
- لکههای تیره پوست که میتوانند دارای سایزها و رنگهای متفاوتی باشند (هیپرپیگمانتاسیون)
- لکههای روشن پوست (هیپوپیگمانتاسیون)
- از دست دادن رنگدانه در چندین ناحیه مختلف پوست (هیپوپیگمانتاسیون)
انواع پیگمانتاسیون
ملاسما: اعتقاد براین است که ملاسما در اثر تغییرات هورمونی و در دوران بارداری ایجاد میشود. نواحی هیپرپیگمانتاسیون میتوانند در هر نقطهای از بدن ظاهر شوند، اما بیشتر در صورت دیده میشوند.
لکههای خورشیدی: این لکهها که لکههای کبدی یا لنتیژینهای خورشیدی نیز نامیده میشوند، شایع هستند. ارتباط زیادی با این نوع هیپرپیگمانتاسیون و قرار گرفتن در معرض نور خورشید وجود دارد. این لکهها معمولا در نواحی در معرض آفتاب مانند دستها و صورت ظاهر میشوندT همچنین احتمال ایجاد این نوع لکهها در افراد مسن بیشتر است.
هیپرپیگمانتاسیون بعد از التهاب: این مورد به دنبال آسیب یا التهاب پوستی ایجاد میشود. علت شایع آن، آکنه است. این تیرگی معمولا در نواحی صورت و گردن ایجاد میشود.
بیشتر بخوانید: درمان آلوپسی با پی آر پی
درمان پیگمانتاسیون
- مرطوب نگه داشتن پوست
- استفاده از داروهای موضعی مانند رتینوئیدها
- استفاده از ضدآفتاب
- محافظت از صورت و دستها در برابر آفتاب
- لیزردرمانی با دستگاه اف پی جی یا الیت پلاس
- لایهبرداری شیمیایی
- استفاده از پی آر پی
درمان خانگی
- آلوئه ورا: آلوئزین، ترکیب موجود در آلوئه ورا، میتواند باعث کمرنگتر شدن هیپرپیگمانتاسیون شود. مطالعات نشان دادهاند که مصرف کپسول آلوئه ورا میتواند ملاسمای بارداری را تسکین بخشد.
- شیرین بیان: مطالعات نشان دادهاند که عصارهی شیرین بیان، گلبریدین، اثر ضدالتهابی، آنتی اکسیدانی و سفید کنندگی دارد.
- چای سبز: محققان مدتهاست که چای سبز را به دلیل خاصیت ضدالتهابی و آنتی اکسیدانی مورد مطالعه قرار میدهند.
درمان تیرگی پوست با لایه بردای شیمیایی
یکی از بهترین درمانهای مورد استفاده برای رفع تیرگی پوست می باشد. پزشک شما از طیف وسیعی از اسید های مخصوص برای لایه برداری از سطح پوست استفاده می کند.
این لایه برداری میتواند سطحی، متوسط و عمیق باشد تا رنگدانه ها را در لایه های مختلف مورد هدف قرار دهد. دوره مراقبت بعد از عمل کوتاه است و گاه نیاز به تکرار دارد.
درمان با لایه برداری با لیزر
از پرطرفدار ترین روش های درمان تیرگی پوست در کلینک های پوست است که با تخریب کنترل شده لایه سطحی پوست، مکانیسم های ترمیمی و ساخت کلاژن را فعال می کند.
در این حین با تولید سلولهای پوستی جدید رنگدانه ای ملانین به بالا هل داده می شود و بسیاری از آنها در طی چند جلسه از سطح پوست محو می شود.
درمان پیگمانتاسیون با لیزر آی پی ال (IPL)
با فرستادن طیفی از نور مرئی به داخل پوست فقط رنگدانه ها را هدف قرار می دهد و با گرم کردن این رنگدانه ها باعث متلاشی شدن آنها می شود.
ر ادامه سیستم ایمنی بدن این رنگدانه ای متلاشی شده را از داخل پوست حذف می کند. این روش نیاز به تکرار دارد و در فواصل 3 الی 4 هفته یک بار توصیه می شود. استفاده از این لیزرها برای پوست های سبزه و رنگین پوستان ممنوع است.
PRP یکی از روش های درمان پیگمانتاسیون
پیگمانتاسیون یک مشکل پوستی است که باعث تغییر رنگ پوست میشود. این مشکل ممکن است به دلیل عوامل ژنتیکی، عوامل خارجی مانند اشعه ماورای بنفش، استفاده از محصولات شیمیایی یا حتی تغییرات هورمونی در بدن رخ دهد. یکی از روشهای موجود برای درمان پیگمانتاسیون PRP یا پلاسمای غنی از پلاکت است.
پلاسمای غنی از پلاکت یک روش درمانی است که از خون بیمار گرفته میشود. پلاسما حاوی مواد مغذی و رشدی است که با تزریق به پوست میتواند به تجدید خلايا کمک کند و رنگ پوست را تصحیح کند. این روش از مواد طبیعی خود بدن برای ترمیم و بهبود پوست استفاده میکند و بدون عوارض جانبی شناخته شده است. PRP همچنین میتواند درمانی موثر برای جوانسازی پوست و کاهش چین و چروک های پوستی باشد. این روش به دلیل استفاده از پلاسمای خود بدن، برای افرادی که از حساسیت به مواد شیمیایی رنگ پوستی رنج میبرند، یک گزینه مناسب است.
به طور کلی، PRP یک روش درمانی ایمن و کارآمد برای مشکلات پیگمانتاسیون پوست است. با تزریق پلاسمای غنی از پلاکت، میتوان رنگ پوست را تصحیح کرده و پوست را جوان تر و سالم تر نگه داشت. این روش به دلیل استفاده از مواد طبیعی بدن، احتمال بروز عوارض جانبی کمتری دارد و برای افرادی که از حساسیت به مواد شیمیایی رنج میبرند، یک گزینه ایدهآل است. اگر شما نیز با مشکلات پیگمانتاسیون پوست مواجه هستید، میتوانید با متخصص پوست و پزشکان متخصص مشورت کنید تا روش مناسبی برای درمان این مشکل را انتخاب کنید.
پیشگیری
- استفاده از ضدآفتاب با SPF حداقل ۳۰
- استفاده از کلاه و وسایل حفاظتی در برابر آفتاب
- پرهیز از قرار گرفتن طولانی در برابر آفتاب